پارک ملی توران یا خارتوران در منتهی‌الیه شرقی استان سمنان و در جنوب شرقی شهرستان شاهرود جای دارد و قسمت کوچکی از بخش شرقی آن در سبزوار استان خراسان رضوی واقع شده است. کل مساحت این منطقه شامل ۷۵٪ منطقه حفاظت شده، ۸٪ پارک ملی و ۱۷٪ پناهگاه حیاط وحش می باشد. این منطقه در سال ۱۳۵۱ به عنوان منطقه حفاظت شده تحت مدیریت سازمان محیط زیست درآمد و در سال ۱۳۵۵ قسمتی از آن به عنوان پناهگاه حیات وحش انتخاب گردید در همان سال مجموعه توران از طرف یونسکو عنوان ذخیره گاه زیستکره را نیز دریافت کرد سپس در سال ۱۳۸۱ قسمت‌های مرکزی این مجموعه به پارک ملی ارتقا یافت.

خارتوران را آفریقای ایران لقب داده‌اند. ذخیره‌گاه زیست کره توران بزرگترین ذخیره گاه زیست کره ایران است که بعد از سرنگتی آفریقا واقع در کشور تانزانیا دومین منطقه زیست کره جهان محسوب می شود. توران پس از پناهگاه حیات وحش نایبندان در طبس لقب دومین مجموعه حفاظت شده وسیع ایران را با خود یدک می‌کشد. پارک ملی و پناهگاه حیات وحش توران، همچنین یکی از ۱۱ ذخیره‌گاه زیست‌کره در ایران است.

پوشش جانوری و گیاهی

منطقه خارتوران به دلیل وجود ویژگیهای منحصر به فرد، پوشش گیاهی خاص، عوارض جغرافیایی پست و بلند اقالیم و غیره باعث به وجود آمدن یك اكوسیستم متنوع و مملو از گیاهان، جانوران و حشرات شده است و تنها زیست‌گاهی است در ایران، که هرم اکولوژیک آن کامل است. این پارک مهمترین زیستگاه یوز در کشور را داراست و بیشترین جمعیت یوزپلنگ آسیایی را در دل خود دارد که با تلاش محیط‌ بانان استان جمعیت گونه‌های مختلف این زیست‌بوم رو به افزایش است. خارتوران در کنار منطقه حفاظت شده بهرام گور در استان فارس آخرین پناهگاه گورخر است. حیوانی که در گذشته‌های دور تقریباً در دو سوم خاک ایران و چند کشور همسایه زندگی می‌کرد. به جز یوز و گورخر گونه های شاخص جانوری این منطقه عبارتند از:

پستانداران: غزال ایرانی (آهو)، جبیر، پلنگ ایرانی، سیاه‌گوش، گوسفند وحشی، کل‌وبز، گربه شنی، گربه دشتی، گربه پالاس (از انواع نادر گربه‌سانان در ایران)، کفتار راه‌راه، گرگ، شغال زرد، روباه قرمز و شاه روباه

پرندگان: هوبره، کبک، تیهو، بلدرچین، چاخ‌لق، کبوتر چاهی، قمری، دم‌جنبانک ابلق، سبزه‌قبای هندی، باقرقره، سهره سبز، سهره صورتی، چکاوک کاکلی، سنگ‌چشم دم‌سرخ، انواع گنجشک، اردک بلوطی و حواصیل و انواع پرندگان شکاری مانند بحری، دلیجه، عقاب طلایی، عقاب دشتی، شاه‌بوف، مرغ حق، دال، کرکس مصری، قرقی، انوع سارگپه، زاغ بور

خزندگان: انواع سوسمار و آگاما، بزمجه بیابانی، لاک‌پشت مهمیزدار، کفچه مار، افعی شاخ‌دار، مار زنگی و انواع مارهای جعفری

این منطقه همچنین شامل پوشش گیاهی از جمله قیچ، درمنه، کاروان کش، خار شتر، گون، گز و تاغ می باشد.

از چشمه‌های مهم پارک ملی توران می توان چشمه غریبه، سی تل، افغانی ها، لکم، تلخاب، کال مرا، پرو بال، پونیدر، هنی، نیستانه، بغلو، شاه چشمه، ملحه، بهاندر، چشمه شاه، چشمه ماجراد، چشمه پریه، ابوالیحیی و چشمه عزیز را نام برد. مهمترین رودخانه این منطقـه که در اکثر فصول سال آب د‌ر آن جاری است رودخانه کال شور است که به خاطر وجود املاح بسیار زیاد نمک، غیر قابل شرب است.

یوز پلنگ آسیایی گرفته شده توسط عموحسین
گور خر ایرانی واقع در محدوده فنس پارک ملی توران گرفته شده توسط عموحسین
تیهو ماده به همراه جوجه هایش گرفته شده توسط عموحسین
زاغ بور پرنده اندیمیک ایران گرفته شده توسط عموحسین
پلنگ ایرانی گرفته شده توسط دوربین تله ای عموحسین